इतिहास/दस्तावेज

नेपाल-भारत सीमा विवादकाे चुराे

सन् १९६२ मा चीन–भारत सीमा युद्ध हुँदा भारतको हार भयो। भारतीयहरु हारेर पछि हट्दै आउँदा नेपालको कालापानी क्षेत्र सामरिक महङ्खवको देखेर त्यही अड्डा बसाल्ने निर्णय गरे। सुरूमा ५ जना प्रहरीले क्याम्प बनाएर बसे र हाल यो क्षेत्रमा भारतले इण्डो…

मार्क्सवादी स्कूल : अध्यात्मवाद र अधिभूतवाद के हो ?

आदर्शवाद अङ्ग्रेजी भाषाको आइडिया शब्दबाट बनेको हो। यसको अर्थ विचार हुन्छ। आदर्शवादले राज्यलाई एउटा नैतिक संस्था मान्दछ। राज्यको आज्ञाको पालन गर्नु व्यक्तिको कर्तव्य मानिन्छ। धर्म र नैतिकता व्यक्तिका अध्यात्मिक तत्व मानिन्छन्। आदर्शवादले…

उमाकान्त लामिछाने : सिंहदरबार विद्रोहका योद्धा (जीवनी)

चीनियाँ शासन व्यवस्थाप्रति क्रमशः मन ढल्कदै जानु कुनै नौलो कुरा भएन। त्यहाँ बस्दै गर्दा चीनियाँ भाषाको अध्ययन, चीनियाँ क्रान्तिबारे राजनीतिक प्रशिक्षण, अवलोकन भ्रमण इत्यादिले उमाकान्तको मनभित्र अंकुराएको कम्युनिष्ट बिजारोपण बलियो र मजबुत…

कार्ल मार्क्स र बाकुनिनकाे त्याे राेचक महाविवाद

मिखायल अलेक्स्यान्द्रोभिच बाकुनिन एक रुसी अराजकवादी क्रान्तिकारी थिए। राज्य र भगवान नामक पुस्तकका लेखक बाकुनिनका सामूहिक अराजकतावादसम्बन्धी अनेकन लेख र पुस्तिकाहरु प्रकाशित छन्। जसले यूरोपमा सामाजिक अराजकतावादी परम्परालाई हालसम्म निर्देशित…

कसरी ढल्यो रुसको समाजवाद ?

समाजवादले राज्यसत्ता त हातमा लियो। तर त्यसले व्युरोक्रेसीहरुलाई निकै बलियो बनायो। पार्टीलाई बलियो बनायो। तर, जनतालाई शक्तिशाली बनाएन। अनि जनताले भित्रभित्रै शक्तिहिन भएको महसुश गर्न थाले। यो नै समाजवाद ढल्नुको पहिलो कमजोरी थियो।

देउसीमा भनिने बलि राजा को थिए ?

तिहार हिन्दू धर्मावलम्बीहरुको दोस्रो ठूलो पर्व हो। यसको अर्को रमाइलो पक्ष देउसी भैलोको नाचगान पनि हो। देउसी भैलो खेल्न युवन र केटाकेटी मात्र होइन, बूढै उमेरका मान्छे पनि रौसिन्छन्। टोली नाइकेले लयखार ढड्ढमा नाटकीय शैलीले भट्याउने र…

इतिहासमा आजः महारानी एलिजाबेथद्वारा पहिलो आणविक शक्ति स्टेशन उद्घाटन

काठमाडाैं। हरेक दिन इतिहासमा केही न केही घटना भएका हुन्छन्। र, वर्तमानमा घट्ने घटना पनि भाेलिका लागि इतिहास बन्दै जाने हुन्छन्। इतिहासमा के भयाे सबैले जान्नु आवश्यक कुरा पनि हाे। यसैले यहाँ आजकाे दिनमा इतिहासमा के भएकाे थियाे भनेर जानकारी…

सामान्यज्ञान : वि.सं. ९३६ देखि हालसम्म नेपालमा के-के भयाे ?

एसियाका ठूला देशहरू चीन र भारतको बीचमा हिमालयको काखमा बसेको नेपालको इतिहास यस क्षेत्रका अन्य देशहरूको भन्दा फरक छ। नेपालदेखि दक्षिणपट्टि रहेका देशहरू विदेशी अधिनमा रहँदा पनि नेपाल स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा रहिरह्यो । विभिन्न धर्मशास्त्र तथा…

नेपाल–चीन सम्बन्धका ६४ वर्ष : इतिहासमा कहिले के भयो ?

काठमाडौं। उत्तरी छिमेकी मुलुक चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेपाल भ्रमण अहिले चर्चामा छ। नेपालको उच्च सरकारी नेतृत्वले कैयौँपटक चीनको भ्रमण गरिरहेका बेला चीनबाट हुन लागेको चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको दुईदिने नेपाल भ्रमणलाई सरकारले उच्च…

सी चिनफिङ लेख्छन्, ‘नेपाल सबैभन्दा असल छिमेकी हो’

सी चिनफिङ, (चीनियाँ राष्ट्रपति) राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा म छिटै चीनको मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमण गर्दैछु। मैले नेपालको भ्रमण गर्न लागेको यो पहिलोपटक हो, तथापि मलाई नेपाल अपरिचित भने लाग्दैन।…